Kazadan sonra araç, olay yerindeki işlemler tamamlandıktan sonra bir çekiciyle platforma yüklenip servise, ekspertize ya da güvenli bir otoparka taşınır. Çekiciyi aramadan önceki sıra ise şöyledir: önce yaralı olup olmadığı, sonra olay yerinin güvenliği, ardından fotoğraflar, tutanak ve sigorta bildirimi.
Kaza anının şoku, bu sırayı karıştırmayı kolaylaştırır. Aşağıdaki adımları sırasıyla izlerseniz hem kendinizi korur hem de sonraki sigorta ve onarım sürecini gereksiz tartışmalardan kurtarırsınız.
Yaralı varsa önce 112
Kazada yaralanan biri varsa ya da yaralanıp yaralanmadığından emin değilseniz ilk arama 112’ye yapılır. Çekici, sigorta ve tutanak sonra gelir.
- Yaralıyı, yangın gibi yakın bir tehlike yoksa yerinden oynatmayın. Özellikle boyun ve sırt yaralanması şüphesinde hareket ettirmek durumu kötüleştirebilir.
- Motosiklet sürücüsünün kaskını çıkarmaya çalışmayın.
- 112’yi ararken konumu, yaralı sayısını ve durumlarını olabildiğince net anlatın. Görevlinin sorularını yanıtlayın, yönlendirmelerine uyun.
Olay yerini güvene alın
- Kontağı kapatın. Yakıt kokusu, duman ya da sızıntı varsa araçtan uzaklaşın ve çevrede kimsenin sigara içmesine izin vermeyin.
- Dörtlüleri yakın, reflektif yeleği giyin, güvenliyse reflektörü koyun. Bu adımların sırası ve nerede beklemeniz gerektiği aracım yolda kaldı, ne yapmalıyım yazımızda ayrıntılı olarak var.
- Trafik akmaya devam ediyorsa yolun üzerinde beklemeyin; bariyerin arkasına ya da yol dışına geçin.
- Yalnızca maddi hasar varsa ve araçlar güvenle hareket edebiliyorsa, fotoğrafları çektikten sonra araçları trafiği engellemeyecek bir yere almak genellikle herkes için daha güvenlidir.
Fotoğraf ve video: neleri çekmeli?
Araçlar yerinden oynamadan önce çekilen görüntüler, hem tutanak hem sigorta süreci için en sağlam kayıttır.
- Araçların kaza sonrasındaki konumu, birkaç farklı açıdan ve biraz uzaktan.
- Her iki aracın plakası.
- Hasarlı bölgeler; hem yakından hem de hasarın aracın neresinde olduğu anlaşılacak kadar geriden.
- Yol çizgileri, trafik işaretleri, ışıklar, fren izleri ve yola saçılan parçalar.
- Aracın çevresinde yavaşça dönerek çekilmiş kısa bir video. Fotoğraflarda gözden kaçanları yakalar.
Olayı gören biri varsa adını ve telefonunu not edin.
Anlaşmalı kaza tespit tutanağı
Yalnızca maddi hasarın olduğu kazalarda taraflar olay yerinde anlaşabiliyorsa, polis çağırmadan anlaşmalı kaza tespit tutanağı düzenleyebilir. Tutanak, kağıt formla doldurulabileceği gibi e-Devlet üzerinden ya da bu amaçla sunulan mobil uygulamalarla dijital olarak da düzenlenebiliyor.
Doldururken:
- İki sürücünün kimlik, ehliyet, ruhsat ve sigorta poliçesi bilgilerini eksiksiz yazın.
- Kaza yerini, tarihi ve saati doğru girin.
- Kazanın nasıl olduğunu anlatan kutucukları ve krokiyi dikkatle işaretleyin. Kroki, araçların geliş yönünü ve çarpma noktasını göstermeli.
- İmzalamadan önce her şeyi baştan okuyun. Anlatılanla işaretlenenler örtüşmüyorsa imzalamayın; polis ya da jandarmadan yardım isteyin.
- Kağıt formun size ait nüshasını alın ya da fotoğrafını çekin.
Polis ya da jandarma ne zaman çağrılır?
Şu gibi durumlarda anlaşmalı tutanak yerine polis veya jandarma çağırmak gerekir:
- Kazada yaralanan ya da hayatını kaybeden biri varsa,
- Taraflar kazanın nasıl olduğu konusunda anlaşamıyorsa,
- Sürücülerden birinin ehliyeti, ruhsatı ya da zorunlu trafik sigortası yoksa,
- Sürücülerden birinin alkollü olduğundan şüpheleniliyorsa,
- Kazaya karışan diğer araç olay yerinden ayrıldıysa,
- Bariyer, direk ya da trafik lambası gibi kamuya ait bir mal zarar gördüyse.
Bu liste genel durumları kapsar. Emin olmadığınız bir durumda 112’yi arayıp durumu anlatmak en güvenli yoldur.
Sigortaya bildirim
- Kusurun karşı tarafta olduğu kazalarda hasar genellikle karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından karşılanır.
- Kaskonuz varsa kendi sigorta şirketinize de haber verin; hangi yolun izleneceğini onlar söyler.
- Poliçelerde bildirim için süre ve şartlar bulunabilir. Kazayı gecikmeden bildirin.
- Kaskonuzda çekici ya da yol yardım teminatı olabilir. Aracı taşıtmadan önce sigortanızı arayıp aracın hangi servise götürülmesi gerektiğini sormak, sonradan ikinci bir taşıma ihtiyacının önüne geçer.
Araç hangi durumlarda sürülmemeli?
Aracınız çalışıyor olsa bile şu durumlardan biri varsa kendiniz sürmeyin:
- Sıvı kaçağı: Aracın altında yağ, soğutma suyu, fren hidroliği ya da yakıt birikiyorsa. Yakıt kokusu varsa motoru hiç çalıştırmayın.
- Hava yastığı açıldıysa: Darbe, gözle görülmeyen yerlerde de hasar bırakmış olabilir. Ayrıca sistem yenilenmeden araç aynı korumayı sağlamaz.
- Lastik, jant, aks ya da süspansiyon hasarı: Tekerlek içe veya dışa yatmışsa, direksiyon düzken tekerlekler düz durmuyorsa, lastik patlak ya da jant eğilmişse, tekerlek çamurluğa sürtüyorsa.
- Aydınlatma hasarı: Farlar ya da stop lambaları kırıksa, özellikle gece.
- Görüşü ya da kontrolü etkileyen hasar: Kaput kapanmıyorsa, cam kırıksa, tampon yere sürtüyorsa.
- Kırmızı uyarı lambaları: Fren, yağ basıncı ya da hararet uyarısı yanıyorsa.
“Yakındaki servise kadar yavaş yavaş giderim” düşüncesi, küçük bir hasarı büyük bir arızaya dönüştürebilir.
Çekici kazalı aracı nasıl yükler?
Kazalı bir aracın yüklenmesi, arızalı bir aracınkinden daha fazla dikkat ister:
- Operatör önce aracın durumuna bakar: Tekerlekler dönüyor mu, direksiyon çevrilebiliyor mu, altta sürtecek bir parça var mı?
- Araç genellikle, eğimli olarak indirilen platforma vinç halatıyla yavaşça çekilerek alınır.
- Tekerleği dönmeyen ya da kilitlenmiş araçlarda ek yöntemler gerekebilir. Bunu telefonda söylemeniz, ekibin doğru hazırlıkla gelmesini sağlar.
- Sarkan tampon ya da gevşek parçalar, yolda düşmemeleri için sabitlenir.
- Araç, tekerleklerinden kayışlarla platforma bağlanır.
Olay yerine sizin çağırmadığınız bir çekici gelirse ne yapacağınızı ve gelen aracı nasıl teyit edeceğinizi oto çekici çağırırken nelere dikkat edilmeli yazımızda anlattık.
Servis mi, ekspertiz mi, otopark mı?
- Sigorta süreci başlayacaksa: Genellikle onarım başlamadan önce aracın sigorta eksperi tarafından incelenmesi gerekir. Aracı bir servise bırakıp onarımı başlatmadan önce sigortanızla konuşun.
- Garantisi devam eden araçlar: Yetkili servis çoğu zaman en sorunsuz seçenektir.
- Hasar büyükse ve henüz karar vermediyseniz: Aracı güvenli bir otoparka almak, ertesi gün sakin kafayla karar vermenizi sağlar. Bu çoğu zaman ikinci bir taşıma demektir.
- Bağımsız bir görüş istiyorsanız: Aracın durumu ve onarım kapsamı hakkında bir ekspertiz merkezinden de değerlendirme alabilirsiniz.
Kazalı araçların taşınması hakkında daha fazla bilgiyi kaza sonrası araç kurtarma sayfamızda bulabilirsiniz.
Kaza yerinde sırasıyla
- Yaralı var mı? Varsa hemen 112.
- Kontak kapalı, dörtlüler açık, yelek üstte.
- Araçlar oynatılmadan fotoğraf ve video.
- Anlaşmalı tutanak ya da polis/jandarma.
- Sigortayı ara, aracın nereye gideceğini öğren.
- Araç sürülecek durumda değilse çekici çağır; konumu ve aracın durumunu net anlat.